Foto’s Lucila Guichon

Inspireren, samenzweren en dan aan de slag!

Terugkijken op Zomerstal 2012:

Het is hondenweer en ik zit in de auto, terugrijdend van een avondregie in Turnhout.  Twee weken zomerstal workshops schieten met net zo veel energie voorbij als de bliksemschichten die afgelopen donderdagnacht de donkerzwarte hemel doorklieven. De flitsen doordringen mij ervan dat morgen (vrijdag 31 augustus 2012) direct na het toonmoment het geheime genootschap dat Jellie en ik hebben opgericht ontbonden zal worden. Met weemoed denk ik terug aan de start van de intensieve theaterweken.

Iedereen heeft wel ergens in zijn/haar huis een ding staan dat irriteert, onterecht gekoesterd wordt, jarenlang wordt meegesleept tijdens de reis die leven heet. Zo een ding dat tegelijkertijd als ding eigenlijk niks aan dat leven zelf bijdraagt. Kortom, een ding dat overduidelijk in de wegstaat, mee afgerekend moet worden maar waar maar geen einde aan wil komen. Neem nou bijvoorbeeld die vaas uit Griekenland, wanstaltelijk vormgegeven, de mislukking van het amateurklasje voor kleidraaiers in Thessaloniki, per ongeluk terechtgekomen in die souvenirshop, in een vlaag van verstandsverbijstering en passant gekocht door je moeder tijdens een weekje weg met ‘de zussen’. Dat misbaksel overleeft op wonderbaarljke wijze de terugreis en vindt zijn verschrikkelijke plek op het boudoir-erfstuk van bompa om vandaaruit voorgoed de smaakzinnen van iedere bewoner van het huis te terroriseren.

Hoe lelijk dan ook en gedoemd om te vallen, het gedrocht lijkt voor eeuwig beschermd door de koper van het onding; je moeder. ‘Pas op. Voorzichtig jongens. Niet met de bal spelen hier, denk aan mijn vaas.‘ (Diepe zucht.) ‘Mam, dat is geen vaas, als je er water in stopt spuit het er door drie gaten uit. En een vaas is mooi, deze is niet lelijk, dat is niet het juiste woord. Maar stel je hebt een mand met appels. Daar steekt altijd wel een rotte tussen. Deze vaas is de pukkel op een zieke worm die misselijk uit die rotte appel kruipt. Ik schaam mij als we bezoek krijgen.‘ (Ontkennend lachje van mam die doodleuk mompelt:)  ‘Nou, ik vind em helemaaaal niet zo lelijk. Tis toch best een mooie vaas. Leuke herinnering aan een onvergetelijk vakantie met tante Frieda en tante Issabel.’ (Nog diepere zucht.) ‘Als je mij, als je ons een plezier wilt doen, mam, dan verkoop je em aan een blinde voorbijganger tijdens de volgende buurtrommelmarkt.’

Na veel gezeur verdwijnt het ding schorvoetend uit beeld maar helaas nooit uit huis. In de kelder vindt het een tijdelijke rustplaats en niemand kijkt er meer naar om. Maar het blijft daar in al zijn onsmaak doorwoekeren. Als een schimmel die het hele huis infecteert.

Dat soort ondingen. Iedereen kent ze wel. Daar zou gewoon radicaal mee afgerekend moeten worden. En daar hebben Jellie Schippers en ondergetekende een genootschap voor opgericht. Een geheim genootschap. En alle deelnemers aan de zomerstal workshops mogen lid worden, mits ze zo’n onding meenemen. Voorwaarden: de ontvreemding moet in het strikte geheim plaatsvinden en de oorspronkelijke eigenaar mag het niet direct missen.

De oproep is geslaagd. De eerste dag van elke workshop worden Jolien (die de productie doet),  Jellie en ik (workshopleiders) overspoeld met ‘ondingen’. Een bizarre tentoonstelling van wansmaak, irritatie en afkeer vindt zijn weg in de Tuin van HETPALEIS. Wekkers die vernietigend afgaan, oerlelijke poppetjes die pijn doen aan je netvliezen, een keyboardje dat maar niet wil stoppen met zijn jengelende deuntjes (-tenslotte maar de batterijen eruit geslagen), een heupwiegende Eland die misselijk makend jinglebell blijft blerren, ‘ik haat jinglebell!’ Ga zo maar door. En met al die ondingen, ontfutselt van ouders, broers, zussen of de hond gaan Jellie en ik, onze deelnemers al theater makend af laten rekenen.

Want juist in het theater vind je de ultieme gelegenheid om ergens kom-af mee te maken. Ga ik op straat met een oerlelijke Jukelele (hoe schrijf je dat? zo’n heel klein smurfen gitaartje, maar dan in het roze ;-) mijn buurvrouw te lijf, dan verdwijn ik  in de realitieit binnen vijf seconden in een politiebus. Op het slagveld van het toneel mag je er legitiem mee op los meppen, sterker nog, als je direct erbij ook wilt afrekenen met die 70 uit eigen groente- en fruittuin ingemaakte potten confituur, dan laat je iemand dat zoets met vingers vol op de achtergrond naar binnen schuiven, ondertussen de vechtersbazen luid aanmoedigend. Geen haan die er naar kraait (laat staan een Flik . Alleen het publiek kijkt argwanend toe. En zo bekijken wij het meegebrachte materiaal. Als inspiratiemiddel om tot spannende scenes te komen op het toneel.

Na het bestuderen van de meegebrachte ondingen gooi ik de groep een naar Chiro ruikend pakketje katoen, zeil en staken voor de voeten. ‘Voila, een tent. Hiermee mag je de hele boel gaan vormgeven. Snij er kostuums uit, vindt rekquisieten, whatever. Meer krijg je niet. Succes.’ De kids laten zich niet tegenhouden door de beperkingen. Binnen enkele uren ligt het repetitielokaal bezaait met uit elkaar gebroken stokken, repen stof, losgerukte touwtjes. Uit de ogenschijnlijke chaos onstaat plots hier en daar prachtig bruikbaar materiaal. Piquetten en tentstokken worden speren voor soldaten. De flexibele binnenrand van de buitentent verandert in een paar engelenvleugels en een boog met pijlen. Een stuk grondzeil wordt een cape en een masker, compleet met duivelhorens en Jolien helpt de duivel met behulp van een andere tentstok en enkele kromme piquetten aan een drietand.

Zo leiden de kostuums ons naar personages, de ondingen ons naar scenes en samen varen we zo naar een toonmoment. Het weer is soms doodkalm, soms stormachtig. Zoals nu, als de regen met bakken uit de hemel komt. Maar dat heeft niks met het werkproces te maken. De zomer loopt gewoon ten einde. Als ik Antwerpen binnenrij flitst de hemel achter me nog een keer fel op. Wat een hondenweer. Morgen is het toonmoment. Maar voordat we ook maar iets zullen laten zien, weet ik dat de week al geslaagd zal zijn. Die kids zijn allemaal, stuk voor stuk, door het repeteren, spelen met elkaar, geheime ontvouwen, bondjes sluiten en het onderzoeken van niet dagelijks materiaal, weer een stuk rijker.  En ik, bij Zeus, de god van de donder en bliksem, ik ook.

De Zomerstal 2012 theaterweken zijn inmiddels voorbij. Maar het nagenieten blijft nog even voortduren. Thanks Jellie, Jolien, Anja. Thanks PALEIS!

Koos Hogeweg

De eerste intensieve Zomer-Stal-theaterweek 2012 zit er nog maar net op of de tweede is al weer in vliegende vaart vertrokken. Vorige week was een heftige week die ons en de deelnemers niet in de koude kleren is gaan zitten: verbouwingen in HETPALEISCafe ‘HETGELUK’ (na een facelift nog fijner nu om daar uit te puffen met een glas dit of dat), skateboard kampioenschappen op het theaterplein (oftwel de hele dag minstens 100 jonge gasten die ‘en public’ op hun gezicht willen gaan met alle oe’s en aaaa’s van het publiek er overheen). Dompel die lawaai-factoren in de nasleep van een hittegolf (30 tot 35 graden celsius) en u  begrijpt misschien een beetje wat ik bedoel…. Pittige werk-omstandigheden!

Jellie en ik hebben een geheim genootschap opgericht. En alle deelnemers aan de Stal-theaterworkshop deze zomer zijn lid geworden. Ik mag niet te veel verklappen, want anders lig ik uit de club, maar ondanks de herrie en de hitte hebben we afgelopen week gretig en zoet afgerekend met enkele bizarre frustraties.

En nu zijn we met de tweede week begonnen. HETGELUK is compleet. Het theaterplein stiller en vrij. De hitte is uit de lucht, sochtends ruikt het soms buiten al een beetje pijnlijk naar herfst. Kortom, de omstandigheden zijn ideaal om opnieuw theatraal in de aanval te gaan. En aldus geschiede.

Zodra gisterochtend iedereen binnen was (30 kids tussen de 10 en 16 jaar) werd zonder pardon de hele groep tegen de muur gezet. De ene helft krijgt blinddoeken voorgebonden, de andere helft instructies ingefluisterd. Op de tast en bij de arm genomen volgt voor sommigen een eigenaardige tocht waarbij zoveel mogelijk zintuigen op de proef worden gesteld. De reis eindigt bij een kleine expositie van door de deelnemers zelf meegenomen objecten. Vanuit dit materiaal gaan we deze week werken. Vandaag (dinsdag, de tweede dag) kregen de objecten een gezicht (en weer mag ik niet te veel verklappen anders zwaait er wat) en dat bracht ons op het spoor van grote emoties. Zo gaan we de hele week door. Met de objecten als nimmer uitgedroogde inspiratiebronnen.

Deze workshop wordt, net als vorige week, vrijdagmiddag afgesloten met een kort maar krachtig moment van presenteren: het toonmoment.  Tijdens de onderzoekperiode daarvoor vertellen we  inspirerende verhalen uit de praktijk, delen we geheimen, doen gevaarlijke oefeningen, geven bizarre opdrachten en beleven samen vooral veel theatrale avonturen. Het toonmoment op vrijdagmiddag dekt nooit de lading van de vijf dagen daarvoor,  het is niet de punt op de i, de goal van de week, het doel waar naar wij streven. Het streven zelf is eigenlijk het doel. Het toonmoment is ’slechts’ een korte samenvatting van een reeks ervaringen die wij op dat moment met familie en vrienden willen delen.

Vorige week vrijdagmiddag werden, ondanks de lawaaiige afleidingsfactoren, bijna 100 man/vrouw publiek beneden in de foyer, tussen bar, kassa en HETGELUK aangenaam verrast met stormachtige taferelen, eigenaardige schipbreukelingen en onfortuinlijke campinggasten. Twee typische reacties:  ”Mijn zoon komt sinds lange tijd weer eens thuis met wilde verhalen en popelend om de volgende dag weer naar HetPaleis te gaan. Dank daarvoor.” Daar tegenover:  ”Mijn dochter is teleurgesteld thuisgekomen na de presentatie afgelopen vrijdag. Zij denkt dat ze het niet goed heeft gedaan en ik vind het spijtig dat er geen evaluatie was”.

Uit beide reacties blijkt de gedrevenheid van de deelnemers. Het is gaaf om te horen hoe inspirerend theater maken kan zijn. Het is goed om een leerpunt aangereikt te krijgen vanuit je publiek: evalueren hoort erbij. Vanavond zal ik daarom het een en ander op papier zetten. Ik zal schrijven dat  ik het jammer vind dat iemand met zoveel talent en aandacht ‘durft’ te denken van zichzelf dat ze het niet goed heeft gedaan. Ik zal schrijven wat u al weet: dat “het toonmoment op vrijdagmiddag nooit de lading dekt van de vijf dagen daarvoor,  het is niet de punt op de i, de goal van de week, het doel waar naar wij streven. Het streven zelf is eigenlijk het doel. Het toonmoment is ’slechts’ een korte samenvatting van een reeks ervaringen die wij op dat moment met familie en vrienden willen delen.” Dat ga ik schrijven. En nog meer, maar dat is persoonlijk.

Morgen gaan we weer verder waar we gebleven zijn. De sfeer is perfect. De wil om te spelen, maken, kijken, is alom aanwezig. De gretigheid om te ervaren gloeiend en groot. Waar het komende vrijdag naar toe gaat zal ons een zorg zijn. We zijn onderweg, de wind staat pal in de zeilen, de crew hunkerend aan het roer, klaar om ons lot te ondergaan.

En onderweg gaan we proberen u op de hoogte te houden!

X Koos

Beste stallers,

Het voorjaar hebben we in schoonheid afgesloten. Het was een fantastische week, we hebben alle emoties gevoeld die we wilden voelen en verlangen alweer naar een volgende keer. Voor mij was het een onvergetelijke week waar ik nog vaak van achter mijn bureautje aan terugdenk. Ik ben heel erg blij dat ik tijdens mijn stage de kans kreeg om de productie voor de stal te doen. Het was ongetwijfeld één van de hoogtepunten van mijn stage! Graag wil ik alle medewerkers danken voor hun warme inzet en de toeschouwers voor hun al even warme reacties.
Merci iedereen, het was geslaagd!

watch?v=Yerpbkz8A-s

Elise

Beste bloggers,

Het weekeinde is in zicht, de toonmomenten staan voor de deur en de vermoeidheid slaat toe.  Een goede reden om vandaag even te zwijgen en de kinderen aan het woord te laten over de afgelopen week.

“Ik vond het een super week” –Lionn

“De week was leuk maar moeilijk” –Hanne

“Kei tof” –Pjotr

“Het was superleuk, ik heb veel nieuwe vrienden” –Lila

“Wij vonden het een onvergetelijke week” –Arevik en Morane

“Ik vind de stal zo bijzonder omdat we hier ALTIJD op het podium mogen staan, in ander toneel is dat vaak niet zo.” -Olivia

Als framboos op de pannacotta hebben wij vandaag een lekker extraatje gekregen. RARARA

Elise

Ter opvulling voor de lege woorden van gisteren: SFEERBEELDEN!

Met dank aan Tunke!

Elise

Het was alweer een dag van zwoegen en zweten. We hebben hard gewerkt en veel gelachen. Samen wagen we de sprong naar volwassen worden en eten popcorn tussendoor. Bedankt Lila voor die verwennerij en nogmaals een gelukkige verjaardag van iedereen!

Elise

‘Elke dag voel ik me meer mezelf, ik tast mijn grenzen af en schuil in het rood. Ik dans en schreeuw, ik tier, ik verleid. Ik ben de eeuwige verliefde.

-Adrianen-